
សត្វត្រូវបានគេស្គាល់ជាយូរមកហើយថាជាដៃគូដ៏ស្មោះត្រង់របស់យើង ប្រភពនៃសេចក្តីអំណរ និងសូម្បីតែនិមិត្តសញ្ញានៃសេចក្តីស្រឡាញ់។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្រោមទំនាក់ទំនងដែលមើលទៅចុះសម្រុងគ្នានេះ មានការពិតដ៏ខ្មៅងងឹតមួយ៖ ភាពឃោរឃៅរបស់សត្វ និងអំពើហឹង្សារបស់មនុស្សគឺមានការទាក់ទងគ្នាយ៉ាងស្និទ្ធស្នាល។ ការតភ្ជាប់រវាងទម្រង់នៃអំពើឃោរឃៅទាំងពីរនេះ មិនត្រឹមតែគួរឱ្យព្រួយបារម្ភប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ជាបន្ទាន់របស់យើងផងដែរ។
ទំនាក់ទំនងរវាងអំពើឃោរឃៅសត្វ និងអំពើហឹង្សារបស់មនុស្ស
ការស្រាវជ្រាវយ៉ាងទូលំទូលាយបានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរវាងបុគ្គលដែលចូលរួមក្នុងការបំពានសត្វ និងអ្នកដែលបង្ហាញអាកប្បកិរិយាហឹង្សាចំពោះមនុស្ស។ វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេក្នុងការរកឃើញថាជនល្មើសនៃឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏សាហាវប្រឆាំងនឹងមនុស្សក៏មានប្រវត្តិនៃការឃោរឃៅសត្វផងដែរ។ ការតភ្ជាប់នេះបម្រើជាឧបករណ៍សំខាន់ក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណការគំរាមកំហែងដែលអាចកើតមាន និងការពារអំពើហឹង្សានាពេលអនាគត។
ការសិក្សាមួយចំនួនបានគូសបញ្ជាក់ពីភាពស្រដៀងគ្នានៃចរិតលក្ខណៈរវាងអ្នកដែលប្រព្រឹត្តបំពានលើសត្វ និងអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើហឹង្សាលើមនុស្ស។ បុគ្គលទាំងនេះជារឿយៗបង្ហាញការខ្វះការយល់ចិត្ត ទំនោរទៅរកការឈ្លានពាន និងបំណងប្រាថ្នាចង់គ្រប់គ្រងលើអ្នកដទៃ។ ការកើនឡើងពីភាពសាហាវឃោរឃៅរបស់សត្វរហូតដល់អំពើហឹង្សារបស់មនុស្សមិនមែនជារឿងចម្លែកនោះទេ ដែលធ្វើឱ្យវាចាំបាច់ក្នុងការទទួលស្គាល់សញ្ញាដំបូង និងអន្តរាគមន៍មុនពេលវាកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។
ការយល់ដឹងអំពីកត្តាផ្លូវចិត្ត
ទំនាក់ទំនងរវាងអំពើឃោរឃៅរបស់សត្វ និងអំពើហឹង្សារបស់មនុស្សត្រូវបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងកត្តាចិត្តសាស្ត្រ។ គួរយល់ មិនមែនបុគ្គលទាំងអស់ដែលបង្ហាញភាពឃោរឃៅរបស់សត្វនឹងបន្តធ្វើបាបមនុស្សនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពស្រដៀងគ្នាខាងផ្លូវចិត្ត ផ្តល់ការយល់ដឹងអំពីហានិភ័យដែលអាចកើតមាន។
កត្តាមួយដែលរួមចំណែកដល់ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនេះគឺការមិនយល់ស្របដែលអាចកើតមានឡើងនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់ៗធ្វើសកម្មភាពម្តងហើយម្តងទៀតនៅក្នុងអំពើឃោរឃៅចំពោះសត្វ។ ភាពអត់អោនបែបនេះអាចបន្ថយឧបសគ្គក្នុងការប្រព្រឹត្តអំពើហឹង្សាលើមនុស្ស។ លើសពីនេះ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា អ្នកដែលប្រព្រឹត្តិបំពានលើសត្វជាញឹកញាប់មានការខ្វះការយល់ចិត្តចំពោះសត្វ និងមនុស្ស ដែលបង្ហាញពីបញ្ហាទូលំទូលាយជាមួយនឹងសមត្ថភាពក្នុងការទាក់ទង និងយល់ពីទុក្ខលំបាករបស់អ្នកដទៃ។
ទិដ្ឋភាពសំខាន់មួយទៀតគឺតួនាទីនៃបទពិសោធន៍កុមារភាព។ ការប៉ះពាល់នឹងអំពើហឹង្សា ឬការរំលោភបំពានក្នុងវ័យកុមារភាពអាចកំណត់អាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ និងបង្កើនលទ្ធភាពនៃការបង្ហាញទាំងអំពើឃោរឃៅសត្វ និងអំពើហឹង្សាចំពោះមនុស្ស។ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការទទួលស្គាល់ និងដោះស្រាយរបួសទាំងនេះឱ្យបានឆាប់ ព្រោះវាអាចរួមចំណែកដល់វដ្តនៃអំពើហិង្សាដែលបន្តដល់វ័យពេញវ័យ។
ឧទាហរណ៍នៃអំពើឃោរឃៅសត្វដែលនាំឱ្យមានអំពើហិង្សាលើមនុស្ស
ករណីសិក្សាក្នុងជីវិតពិត បម្រើជាការរំលឹកយ៉ាងច្បាស់អំពីផ្លូវគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចលាតត្រដាងនៅពេលដែលអំពើឃោរឃៅរបស់សត្វមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ឧក្រិដ្ឋជន និងឃាតករដែលបានស្គាល់ជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមអំពើហឹង្សារបស់ពួកគេដោយការបំពានលើសត្វ ដោយបង្ហាញពីសញ្ញាព្រមានដែលអាចកើតមានដែលសង្គមមិនគួរព្រងើយកន្តើយ។
ជាឧទាហរណ៍ ឃាតករស៊េរីខ្ពស់ជាច្រើនដូចជា Jeffrey Dahmer និង Ted Bundy ជាពិសេសបានចូលរួមក្នុងអំពើឃោរឃៅសត្វ មុនពេលអំពើហឹង្សារបស់ពួកគេទៅលើមនុស្ស។ ការយល់ដឹងអំពីឧទាហរណ៍ទាំងនេះអាចជួយទាំងការអនុវត្តច្បាប់ និងសង្គមទាំងមូលក្នុងការទទួលស្គាល់ និងឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងដែលអាចកើតមាន មុនពេលពួកវាកើនឡើងបន្ថែមទៀត។
ឧទាហរណ៍នៃអំពើឃោរឃៅសត្វដែលនាំឱ្យមានអំពើហិង្សាលើមនុស្ស
ករណីសិក្សាក្នុងជីវិតពិត បម្រើជាការរំលឹកយ៉ាងច្បាស់អំពីផ្លូវគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចលាតត្រដាងនៅពេលដែលអំពើឃោរឃៅរបស់សត្វមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ឧក្រិដ្ឋជន និងឃាតករដែលបានស្គាល់ជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមអំពើហឹង្សារបស់ពួកគេដោយការបំពានលើសត្វ ដោយបង្ហាញពីសញ្ញាព្រមានដែលអាចកើតមានដែលសង្គមមិនគួរព្រងើយកន្តើយ។