O loʻo faʻagaioia meaʻai pei o le bacon, sosisi, ma vevela maile leaga mo lou soifua maloloina

O aano o manufasi ua uma ona gaosia e pei o le pekoni, sosisi, ma hot dog ua leva ona avea ma mea taua i le tele o taumafataga, e fiafia i ai ona o lo latou faigofie ma le suamalie o le tofo. Peitaʻi, i tausaga talu ai nei, o nei ituaiga aano o manufasi ua suʻesuʻeina ona o latou aafiaga leaga i lo tatou soifua maloloina. Faatasi ai ma popolega e uiga i le kanesa, faamaʻi fatu, ma isi faafitauli tau soifua maloloina, e toatele tagata o loo fesiligia pe o le a le afaina moni o nei aano o manufasi ua uma ona gaosia. I totonu o lenei tusiga, o le a matou suʻesuʻeina le suʻesuʻega ma tali le fesili: o le a le afaina o aano o manufasi ua uma ona gaosia? O le a matou suʻesuʻeina mea e fai ai ma metotia e faʻaaogaina i le gaosiga o nei aano o manufasi, faapea foi ma lamatiaga tau soifua maloloina e ono mafua mai i le taumafaina. O le a matou talanoaina foi ituaiga eseese o aano o manufasi ua uma ona gaosia ma o latou tulaga eseese o le afaina. A oo i le faaiuga o lenei tusiga, o le a sili atu lou malamalama i le aafiaga o nei meaai lauiloa i lou soifua maloloina ma ia saunia e faia ni faaiuga sili atu ona malamalama e uiga i lau taumafataga. O lea la, seʻi o tatou suʻesuʻeina ma iloa le mea moni e uiga i aano o manufasi ua uma ona gaosia ma le auala latou te ono aafia ai o tatou tino.

O aano o manufasi ua uma ona gaosia e fesoʻotaʻi ma le kanesa

E tele suʻesuʻega ua faʻaalia ai se fesootaʻiga mataʻutia i le va o le taumafaina o aano o manufasi ua uma ona gaosia ma le faʻateleina o le lamatiaga o le maua i nisi ituaiga o kanesa. O aano o manufasi ua uma ona gaosia e aofia ai meaʻai e fiafia i ai tagata e pei o le pekoni, sosisi, ma hot dog, ae o aafiaga tau soifua maloloina e sili atu nai lo lo latou tofo e le mafai ona teena. Ua faʻavasegaina e le Faʻalapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi (WHO) aano o manufasi ua uma ona gaosia o ni mea e mafua ai le kanesa o le Vaega 1, ma tuʻu ai i latou i le vaega lava e tasi e pei o le tapaa ma le asbestos. O lenei faʻavasegaga e faʻamamafa ai faʻamaoniga malolosi e fesoʻotaʻi ai nei oloa i le maualuga o le lamatiaga o le kanesa o le colorectal. O aafiaga leaga e talitonuina e mafua mai i auala faʻagasologa e faʻaaogaina, lea e masani ona aofia ai le faʻamago, ulaula, poʻo le faʻaopoopoina o mea faʻasao. O nei faiga e mafai ona iʻu ai i le fausiaina o vailaʻau matautia, e aofia ai nitrosamines ma polycyclic aromatic hydrocarbons, ia e iloa e mafua ai le kanesa. O le mea lea, e taua tele le nofouta i lamatiaga e ono tulaʻi mai i le taumafaina soo o aano o manufasi ua uma ona gaosia ma suʻesuʻe isi mea e sili atu ona maloloina.

Pe Leaga Mo Lou Soifua Maloloina Aano o Manu Fa'agasolo e pei o Bacon, Sosisi, ma Hot Dogs Ianuari 2026
Punaoa o le Ata: Tala Fou o le Kanesa – Cancer Research UK

Maualuga i le sodium ma le ga'o

E lē gata e ono afaina ai aano o manufasi ona o lo latou fesootaʻiga ma le kanesa, ae e tele foʻi le sodium ma le gaʻo. O nei mea e lua e mafua ai le tele o faʻafitauli tau soifua maloloina, e pei o faʻamaʻi fatu ma le toto maualuga. O le tele o le sodium e mafai ona oʻo atu ai i le siʻitia o le toto maualuga, faʻatiga i le fatu ma faʻateleina ai le lamatiaga o le fatu ma le stroke. E le gata i lea, o le tele o gaʻo i aano o manufasi, aemaise lava le gaʻo tumu ma le gaʻo trans, e mafai ona mafua ai le siʻitia o le cholesterol ma le tupu aʻe o le mamafa. E taua le iloa o meaʻai o loʻo i totonu o aano o manufasi ma mafaufau i isi meaʻai e sili atu ona maloloina ina ia faʻaitiitia ai le aʻafiaga leaga i lo tatou soifua manuia lautele.

Fa'ateleina le lamatiaga o fa'ama'i fatu

E tele suʻesuʻega ua faʻaalia ai se fesootaʻiga manino i le va o le taumafaina o aano o manufasi ua uma ona gaosia ma le faʻateleina o le lamatiaga o faʻamaʻi fatu. O nei oloa, e aofia ai le pekoni, sosisi, ma hot dog, e masani ona tele ai gaʻo e le lelei mo le soifua maloloina, aemaise lava gaʻo faʻatumu ma le cholesterol. O le taumafaina soo o nei gaʻo e mafai ona oʻo atu ai i le faʻaputuina o le plaque i totonu o alatoto, o se tulaga e taʻua o le atherosclerosis, lea e mafai ona faʻatapulaʻaina ai le tafe o le toto i le fatu. E le gata i lea, o aano o manufasi ua uma ona gaosia e masani ona tele ai le sodium, lea e mafai ona fesoasoani i le siʻitia o le toto maualuga, o se isi mea taua e lamatia ai faʻamaʻi fatu. E taua tele le nofouta i aafiaga leaga e ono tulaʻi mai i aano o manufasi ua uma ona gaosia i le soifua maloloina o le fatu ma mafaufau e faʻaopoopo ni punaoa porotini maloloina i a tatou meaʻai.

Pe Leaga Mo Lou Soifua Maloloina Aano o Manu Fa'agasolo e pei o Bacon, Sosisi, ma Hot Dogs Ianuari 2026

Atonu e iai ni mea fa'aopoopo e afaina ai

E ui o aano o manufasi ua uma ona gaosia o se filifiliga lauiloa mo le toatele ona o lo latou faigofie ma le tofo, ae e taua le nofouta i le ono iai o ni mea faaopoopo e afaina ai i nei oloa. E masani ona faaaoga e le au gaosi oloa ni mea faaopoopo e pei o nitrates, nitrites, ma isi mea faasao e faaleleia atili ai le tofo, faalautele ai le umi e teu ai, ma faatumauina ai le lanu manaia o aano o manufasi ua uma ona gaosia. Peitai, o nisi o nei mea faaopoopo ua fesootai ma aafiaga leaga i le soifua maloloina. Mo se faataitaiga, o nisi o suesuega ua fautua mai ai se sootaga i le va o nitrites ma le faateleina o le lamatiaga o nisi kanesa. E le gata i lea, o le soona faaaogaina o mea faasao e pei o le sodium benzoate po o le sodium nitrite e ono oo atu ai i ni taunuuga leaga i le soifua maloloina. O le mea lea, e fautuaina le faitau ma le faaeteete o faailoga ma mafaufau i isi filifiliga e le tele ni mea ua uma ona gaosia ina ia faaitiitia ai le aafia i mea faaopoopo e ono afaina ai o loo iai i aano o manufasi ua uma ona gaosia.

Fesoota'i ma fa'afitauli o le manava

Ua fesootaʻi foʻi aano o manufasi ua uma ona gaosia ma faʻafitauli o le manava. Ona o le tele o gaʻo ma le sodium o loʻo iai, o nei oloa e mafai ona faʻatupuina ai faʻafitauli o le manava e pei o le fulafula, kesi, ma le manava tata. O le tele o le 'ai o aano o manufasi ua uma ona gaosia e mafai ona mafua ai ona galue malosi le faiga o le manava e faʻamalūlū ma faʻamalūlū nei meaʻai mamafa ma meaʻai ua uma ona gaosia. E le gata i lea, o mea faʻaopoopo ma mea faʻasao o loʻo faʻaaogaina i aano o manufasi ua uma ona gaosia e ono faʻalavelaveina ai le paleni masani o siama o le manava, ma mafua ai ona faʻalavelave atili le manava. E taua le mafaufau i le aʻafiaga e ono tulaʻi mai i le soifua maloloina o le manava pe a 'ai aano o manufasi ua uma ona gaosia ma ia faʻamuamua isi meaʻai e leʻi uma ona gaosia mo se faiga maloloina o le manava.

E mafai ona oʻo atu ai i le faʻateleina o le mamafa

O le 'aiina o aano o manufasi ua uma ona gaosia e ono mafua ai ona tupu tele le mamafa. O nei oloa e masani ona maualuga kalori, ga'o fa'atumuina, ma le sodium, lea e mafai ona fesoasoani i le soona mamafa ma le fa'aputuina o ga'o o le tino. E le gata i lea, o aano o manufasi ua uma ona gaosia e masani ona itiiti mea'ai taua ma fiber, e te lagona ai le le fa'amalieina ma e ono 'ai tele ina ia lagona ai le ma'ona. O le 'ai soo o aano o manufasi ua uma ona gaosia e mafai fo'i ona fa'alavelaveina le fa'atonutonuina o hormones ma fa'ateleina ai le mana'o i mea'ai e le lelei, ma atili ai ona tupu tele le mamafa. O le mea lea, e taua le nofouta i le tele ma le tele o le 'aiina o aano o manufasi ua uma ona gaosia ina ia tausia ai se mamafa maloloina ma le soifua manuia lautele.

Pe Leaga Mo Lou Soifua Maloloina Aano o Manu Fa'agasolo e pei o Bacon, Sosisi, ma Hot Dogs Ianuari 2026

Mafaufau i isi auala e fa'aaoga ai la'au

I le fa’aopoopoga i le filifilia o mea’ai e sili atu ona manifinifi, o le mafaufau i isi mea’ai e fa’avae i la’au e mafai ona avea ma se auala aoga pe a o’o i le fa’aitiitia o le taumafaina o aano o manufasi ua uma ona gaosia. O isi mea’ai e fa’avae i la’au, e pei o le tofu, tempeh, seitan, ma legumes, e tele mea’ai e maua ai ma e masani ona maualalo le ga’o ma le cholesterol pe a fa’atusatusa i aano o manufasi ua uma ona gaosia. O nei isi mea’ai e mafai ona fa’aaogaina e fai ma sui i mea’ai eseese, ma maua ai se tofo ma se mea e fa’amalieina ai. E le gata i lea, o le fa’aopoopoina o le tele o puna’oa o porotini e fa’avae i la’au i mea’ai e mafai ona ofoina atu ai le tele o fa’amanuiaga tau soifua maloloina, e aofia ai le fa’aitiitia o le lamatiaga o nisi fa’ama’i tumau ma le fa’aleleia atili o le soifua manuia lautele. O le su’esu’eina o isi mea’ai e fa’avae i la’au e mafai ona avea ma se la’asaga agai i le fa’alauteleina o mea’ai a se tasi ma le taliaina o se mamanu taumafa e sili atu ona gafataulimaina ma e mafaufau i le soifua maloloina.

Pe Leaga Mo Lou Soifua Maloloina Aano o Manu Fa'agasolo e pei o Bacon, Sosisi, ma Hot Dogs Ianuari 2026

Fa'atapula'a le fa'aaogaina mo se soifua maloloina lelei

Ina ia tausia lelei le soifua maloloina, e taua tele le fa'atapula'aina o le 'aina o aano o manufasi ua uma ona gaosia e pei o le pekoni, sosisi, ma hot dog. O nei ituaiga aano o manufasi e masani ona tele ai le sodium, ga'o le lelei, ma mea fa'asao, lea e mafai ona fa'ateleina ai le lamatiaga o fa'afitauli eseese o le soifua maloloina, e aofia ai fa'ama'i fatu, ma'isuka ituaiga 2, ma nisi ituaiga o kanesa. Ua fa'aalia e su'esu'ega se fesoota'iga tuusa'o i le va o le 'aina o aano o manufasi ua uma ona gaosia ma taunu'uga leaga o le soifua maloloina. O le mea lea, e fautuaina le filifilia o puna'oa porotini e le ga'o tele, e pei o moa, i'a, pi, ma pi, lea e maua ai mea'ai taua e aunoa ma ni mea fa'aopoopo e afaina ai. I le faia o filifiliga fa'aeteete e fa'atapula'a ai le 'aina o aano o manufasi ua uma ona gaosia, e mafai e tagata ta'ito'atasi ona fesoasoani i lo latou soifua manuia lautele ma fa'aitiitia ai lamatiaga e ono tula'i mai i la latou 'aina.

I le faaiuga, e ui o aano o manufasi ua uma ona gaosia o se filifiliga suamalie ma faigofie, ae e taua le nofouta i o latou aafiaga leaga i lo tatou soifua maloloina. O le paleni ma le paleni e taua tele pe a oo i le faaopoopoina o aano o manufasi ua uma ona gaosia i a tatou taumafataga. I le filifilia o filifiliga e le tele ni aano o manufasi, faaitiitia o tatou taumafa, ma paleni i le tele o meaai atoa, e lei uma ona gaosia, e mafai lava ona tatou fiafia i nei meaai ae faaitiitia ai so o se aafiaga leaga e ono tutupu. E taua tele i taimi uma le faamuamua o lo tatou soifua maloloina ma faia ni filifiliga poto pe a oo i a tatou taumafataga.

3.8/5 - (21 palota)

Ta'ito'ala i le Amataina o se Olaga Fa'avae i Mea'ai Totonu

n

Aisea e Filifili ai se Ola Fa'avae i La'au?

Su'esu'e mafua'aga malolosi i tua atu o le alu i le fa'avae o la'au—mai le soifua maloloina sili atu i le lalolagi alofa. Iloilo pe fa'apefea ona moni le taua o au filifiliga o mea'ai.

Mo Manuia Manu

Filifili le alofa

Mo le Paneta

Ola lanumeamata

Fa'aleagaga

Soifua Maloloina i lou ipu

Fa'atino

O suiga moni e amata i filifiliga faigofie i aso uma. E ala i le faia o se gaio i le aso nei, e mafai ona e puipuia manu, faʻasao le paneta, ma faʻaosofia se lumanaʻi sili atu ma le filemu.

Aisea e Alu ai i le Va'ai La'au?

Su'esu'e mafua'aga malolosi i tua o le alu i le va'aiga o la'au, ma iloa pe fa'apefea ona filifilia mea'ai e moni le taua.

Fa'afitauli

n

n

Filifili la'au, puipui le lalolagi, ma talia se lumanai sili atu, soifua maloloina, ma gafataulimaina.

Faitau FAQs

kikikikikikikikikikik