Cov chiv ua lag luam
Ib Txoj Kev Txom Nyem
Tom qab lub chaw tsim khoom phab ntsa, ntau billions tus tsiaj raug kev txom nyem lub neej ntawm kev ntshai thiab mob. Lawv raug kho raws li cov khoom, tsis yog cov neeg nyob - muab tshem tawm ntawm kev ywj pheej, tsev neeg, thiab lub sij hawm los ua neej raws li qhov xwm txheej.
Cia peb tsim ib lub ntiaj teb zoo rau cov tsiaj!
Vim txhua lub neej tsim nyog muaj kev hlub, tsim nyog, thiab kev ywj pheej.
Rau tsiaj
Ua ke, peb tab tom tsim lub ntiaj teb uas cov qaib, nyuj, npua, thiab txhua yam tsiaj tau pom tias yog cov neeg muaj kev xav - muaj peev xwm xav, tsim nyog tau muaj kev ywj pheej. Thiab peb yuav tsis tso tseg kom txog thaum lub ntiaj teb no muaj.
Kev raug tsim nyob rau hauv qhov ntswg
Tom qab qhov rooj kaw ntawm cov chaw ua liaj ua teb, ntau billions ntawm cov tsiaj nyob hauv qhov tsaus ntuj thiab mob. Lawv xav, ntshai, thiab xav tau lub neej, tab sis lawv cov suab tsis hnov.
Cov Lus Tseeb Tseeb:
- Me me, cov tawv tawv nrog tsis muaj kev ywj pheej los txav mus los sis nthuav tawm tus cwj pwm ntshav.
- Cov niam txiv raug cais tawm ntawm cov me nyuam hauv ob peb teev, ua rau muaj kev ntxhov siab heev.
- Cov kev coj noj coj ua phem txaus ntshai xws li debeaking, tail docking, thiab yuam kom yug me nyuam.
- Siv cov tshuaj hormones loj hlob thiab noj tsis zoo kom nrawm nrawm.
- Ua ntej lawv lub sijhawm ntshai ntuj.
- Kev txom nyem ntawm lub siab los ntawm kev kaw thiab kev sib cais.
- Ntau tus tuag los ntawm kev raug mob los yog mob vim tsis saib xyuas.
Lawv xav. Lawv raug tsim txom. Lawv tsim nyog tau zoo dua.
Tso Tseg Cov Chaw Ua Lag Luam Loj Ua Phem Thiab Tsiaj Kev Txom Nyem
Nyob thoob ntiaj teb, ntau billions tus tsiaj raug tsim txom hauv cov chaw ua liaj ua vaj. Lawv raug kaw, raug mob, thiab tsis quav ntsej rau cov nyiaj tau thiab kev coj noj coj ua. Txhua tus lej sawv cev rau lub neej tiag: tus muus uas xav ua si, tus qaib uas xav ntshai, tus nyuj uas tsim kev sib koom tes. Cov tsiaj no tsis yog tshuab los yog khoom. Lawv yog cov neeg muaj kev xav, thiab lawv tsim nyog tau txais kev qhuab qhia thiab kev hlub.
Nplooj ntawv no qhia tau tias cov tsiaj no raug tsim txom li cas. Nws qhia tau tias qhov kev ua phem hauv kev ua liaj ua teb thiab lwm cov kev lag luam uas siv cov tsiaj nyob rau hauv qhov loj. Cov systems no tsis tsuas yog ua rau cov tsiaj raug mob xwb tab sis kuj ua rau ib puag ncig puas tsuaj thiab ua rau muaj kev pheej hmoo rau pej xeem noj qab haus huv. Tsuas yog qhov tseem ceeb tshaj plaws, qhov no yog ib qho kev hu kom muaj kev koom tes. Thaum peb paub qhov tseeb, nws yog qhov nyuaj rau tsis quav ntsej. Thaum peb nkag siab txog lawv qhov mob, peb tuaj yeem pab tau los ntawm kev ua kom muaj kev hloov pauv thiab xaiv cov zaub mov ntsuab. Ua ke, peb tuaj yeem txo cov kev txom nyem ntawm cov tsiaj thiab tsim kom muaj lub ntiaj teb zoo dua, ncaj ncees dua.
Hauv cov chaw ua liaj ua teb
Dab tsi Lawv Tsis xav kom koj pom
Taw qhia rau kev ua liaj ua teb hauv chaw ua haujlwm
Lub teb chaws ua liaj ua teb yog dab tsi?
Txhua xyoo, ntau dua 100 billion tsiaj thoob ntiaj teb raug tua rau cov nqaij, mis nyuj, thiab lwm yam khoom siv tsiaj. Qhov no muaj ntau pua lab txhua hnub. Feem ntau ntawm cov tsiaj no yog nqa hauv qhov chaw ntxaib, qias thiab muaj kev ntxhov siab. Cov chaw no hu ua chaw ua liaj ua teb.
Kev ua liaj ua teb yog ib txoj kev lag luam ntawm kev nqaij tsiaj uas tsom mus rau kev ua kom tau zoo thiab tau txais ntau dua li kev noj qab haus huv. Hauv tebchaws UK, tam sim no muaj ntau tshaj 1,800 lub koom haum no, thiab tus naj npawb no nce ntxiv. Cov tsiaj nyob hauv cov chaw ua liaj ua teb no raug muab tso rau hauv qhov chaw nruj, muaj tsawg heev lossis tsis muaj kev txhim kho, feem ntau tsis muaj cov qauv kev noj qab haus huv.
Tsis muaj ib txhais ntawm lub teb chaws ua liaj ua teb. Hauv tebchaws UK, kev ua neej nyob ntawm cov tsiaj txhu yog suav tias “intensive” yog tias nws khaws ntau tshaj 40,000 tus qaib, 2,000 tus npua, lossis 750 tus poj niam npua. Cov teb chaws nyob ntawm cov nyuj feem ntau tsis muaj kev cai hauv qhov system no. Hauv tebchaws As, cov kev ua no hu ua Concentrated Animal Feeding Operations (CAFOs). Ib lub chaw ua haujlwm yuav muaj 125,000 tus qaib, 82,000 tus qaib ntxaiv, 2,500 tus npua, lossis 1,000 tus nyuj.
Thoob ntiaj teb, nws kwv yees tias yuav luag peb ntawm txhua plaid tsiaj cog tau tsa hauv cov chaw cog ua lag luam, tag nrho kwv yees li 23 billion tsiaj txhua lub sijhawm.
Txawm tias tej yam mob sib txawv ntawm hom tsiaj thiab teb chaws, kev lag luam ua liaj ua teb feem ntau tshem tsiaj ntawm lawv tus cwj pwm ntshav siab thiab ib puag ncig. Thaum pib ua raws li cov tsev cog khoom me me, kev ua liaj ua teb niaj hnub no tau tig mus rau hauv cov qauv ua kom tau txais txiaj ntsim zoo ib yam li kev tsim khoom sib xyaw ua ke. Hauv cov tshuab no, cov tsiaj yuav tsis muaj kev paub txog lub teeb nruab hnub, taug kev ntawm nyom, lossis ua tus cwj pwm.
Txhawm rau kom nce cov khoom tsim tawm, cov tsiaj feem ntau yog xaiv los yug kom loj hlob lossis tsim cov mis los sis qe ntau dua li lawv lub cev tuaj yeem tswj tau. Yog li ntawd, ntau tus muaj mob ntev, mob ntev, lossis lub cev tsis ua haujlwm. Qhov tsis muaj qhov chaw thiab kev huv huv feem ntau ua rau muaj kab mob, uas ua rau muaj kev siv tshuaj tua kab mob dav dav kom cov tsiaj nyob txog thaum lawv raug tua.
Cov chaw ua lag luam loj muaj kev cuam tshuam loj - tsis yog rau cov tsiaj kev noj zoo xwb, tab sis kuj rau peb lub ntiaj teb thiab peb txoj kev noj qab haus huv. Nws ua rau muaj kev puas tsuaj rau ib puag ncig, ua rau muaj kab mob tshuaj tua kab mob, thiab ua rau muaj kev pheej hmoo rau cov kab mob loj. Cov chaw ua lag luam loj yog qhov muaj teeb meem rau cov tsiaj, tib neeg, thiab cov ntiaj teb no ib puag ncig.
Dab tsi tshwm sim ntawm cov chaw ua lag luam loj?

Kev kho mob tsis zoo
Cov chaw cog ua lag luam feem ntau suav nrog cov kev coj noj coj ua uas ntau tus neeg xav tias yog qhov tsis ncaj ncees lawm. Thaum cov thawj coj hauv kev lag luam yuav txo qis kev ua phem, cov kev coj noj coj ua xws li sib cais cov menyuam mos los ntawm lawv niam, cov txheej txheem mob xws li castration tsis muaj kev pab txo mob, thiab tsis pub cov tsiaj muaj kev paub txog sab nraud - ua rau pom qhov txaus ntshai. Rau ntau tus neeg tawm tswv yim, kev txom nyem hauv cov systems no qhia tau tias cov chaw cog ua lag luam thiab kev kho mob yog qhov tsis sib xws.

Cov tsiaj raug kaw
Kawm txom nyob hauv qhov ntev yog ib qho tseem ceeb ntawm kev ua liaj ua teb. Nws ua rau kev qaug zog, kev txom nyem, thiab kev ntxhov siab loj rau cov tsiaj. Cov nyuj mis nyuj hauv qhov chaw khi tau raug kaw hauv qhov chaw nruab nrab thiab hmo ntuj, nrog rau qhov kev muaj sijhawm tsawg los txav. Txawm tias nyob rau hauv cov chaw khi xoob, lawv lub neej tau siv tag nrho hauv tsev. Kev tshawb fawb qhia tias cov tsiaj kaw nyob hauv qhov mob hnyav ntau dua li cov neeg nyob hauv thaj chaw. Cov qaib ntxaiv qe tau ntim rau hauv cov tawv hlau, txhua tus muab qhov chaw tsuas yog ib daim ntawv. Cov muas npua tau khaws cia rau hauv cov hlau khi loj uas me me heev uas lawv tsis tuaj yeem tig rov qab, ntsib qhov kev txwv no rau feem ntau ntawm lawv lub neej.

Tshem tawm cov qaub ntawm cov qaib
Tub Qav tso siab rau lawm qhov ncauj kom tshawb nrhiav lawm tej chaw nyob ib puag ncig, zoo li peb siv peb tes. Hauv cov chaw ua liaj ua teb ntau, txawm li cas los xij, lawm qhov kev sib ncaws ntshav tuaj yeem dhau los ua kev ua phem, ua rau raug mob thiab txawm tias neeg noj neeg. Es tsis txhob muab qhov chaw ntxiv, cov neeg tsim khoom feem ntau txiav tawm ib feem ntawm lub ncauj nrog rau ib lub hlais kub, ib txheej txheem hu ua debeaking. Qhov no ua rau ob qho tib si tam sim ntawd thiab kav ntev mob. Cov Qav nyob hauv qhov chaw nyob ntuj tsis xav tau txheej txheem no, uas qhia tias kev ua liaj ua teb hauv chaw ua haujlwm tsim tau qhov teeb meem nws sim kho.

Cov nyuj thiab cov npua raug kaw tom nqa
Cov tsiaj nyob hauv cov chaw ua liaj ua teb, xws li nyuj, npua, thiab yaj, niaj hnub muaj lawv cov tails raug tshem tawm - cov txheej txheem hu ua tail-docking. Cov txheej txheem mob no feem ntau ua tiav yam tsis muaj tshuaj pleev xim, ua rau muaj kev ntxhov siab loj. Qee qhov chaw tau txwv tsis pub ua li ntawd vim muaj kev txhawj xeeb txog kev txom nyem ntev. Hauv cov npua, tail-docking yog npaj los txo tail biting - tus cwj pwm los ntawm kev ntxhov siab thiab kev qias neeg ntawm cov chaw nyob nroo. Tshem tawm ntawm tus tail tuft los yog ua rau mob yog ntseeg tau tias ua rau cov npua tsis tshua yuav tom ib leeg. Rau cov nyuj, kev coj ua feem ntau ua kom yooj yim rau cov neeg ua haujlwm. Thaum qee qhov hauv kev lag luam mis nyuj thiaj hais tias nws txhim kho kev noj huv, ntau yam kev tshawb fawb tau nug txog cov txiaj ntsig no thiab pom tias cov txheej txheem yuav ua rau muaj kev phom sij ntau dua li qhov zoo.

Kev hloov pauv caj ces
Kev hloov pauv caj noob caj nplooj hauv cov chiv kuaj cog qoob loo feem ntau suav nrog kev xaiv cov tsiaj yug los tsim cov yam ntxwv uas pab tau kev tsim khoom. Piv txwv li, cov qaib noj nqaij raug yug los loj cov mis loj heev kom tau raws li cov neeg siv khoom xav tau. Tab sis qhov loj hlob txawv txav ntawm no ua rau muaj teeb meem kev noj qab haus huv, nrog rau mob pob qij txha, lub cev tsis ua haujlwm, thiab txav tsis tau. Hauv lwm qhov xwm txheej, cov nyuj raug yug tsis muaj cov ntxhais kom haum rau ntau tus tsiaj nyob hauv qhov chaw nruj. Thaum qhov no yuav ua rau muaj kev ua haujlwm zoo, nws tsis quav ntsej txog cov tsiaj lub biology thiab txo lawv lub neej zoo. Dhau sijhawm, kev yug no ua rau txo caj noob caj nplooj ntau yam, ua rau cov tsiaj muaj mob ntau dua. Hauv cov pejxeem loj ntawm cov tsiaj zoo tib yam, tus kab mob kis tau sai dua thiab hloov pauv tau yooj yim dua - ua rau muaj kev pheej hmoo tsis yog rau cov tsiaj xwb tab sis kuj rau tib neeg kev noj qab haus huv.
Cov Tsiaj twg yog cov ua liaj ua teb?
Cov qaib yog, los ntawm qhov deb, cov tsiaj cog ntau tshaj plaws hauv ntiaj teb. Txhua lub sijhawm, muaj ntau dua 26 billion qaib nyob, ntau dua peb zaug ntawm tib neeg cov pejxeem. Xyoo 2023, ntau dua 76 billion qaib raug tua thoob ntiaj teb. Feem ntau ntawm cov noog siv sijhawm luv luv hauv cov chaw khom, tsis muaj qhov rais qhov ntswg qhov chaw uas lawv raug tsis pub muaj kev coj noj coj ua, qhov chaw txaus, thiab kev noj qab haus huv.
Cov npua kuj muaj kev txom nyem thoob plaws kev lag luam ua liaj ua teb. Nws kwv yees tias tsawg kawg ib nrab ntawm cov npua hauv ntiaj teb tau txais hauv cov chaw ua liaj ua teb. Ntau tus yug hauv cov hlau khi loj thiab siv tag nrho lawv lub neej nyob hauv cov chaw nyob tsis muaj zog nrog rau qhov chaw tsawg los txav mus los ua ntej yuav raug xa mus tua. Cov tsiaj ntse heev no tau nquag nquag txom nyem ntawm kev txhawb nqa thiab raug kev txom nyem ntawm lub cev thiab lub siab.
Cov nyuj, yug rau ob qho tib si mis thiab nqaij, kuj raug cuam tshuam. Feem ntau cov nyuj nyob hauv cov chiv kuaj cog qoob loo nyob hauv tsev hauv cov xwm txheej qias thiab nruj. Lawv tsis muaj kev nkag mus rau cov nyom thiab tsis tuaj yeem noj zaub mov. Lawv nco kev sib cuam tshuam thiab lub sijhawm saib xyuas lawv cov menyuam. Lawv lub neej tsom mus rau kev ua kom tiav cov hom phiaj tsim khoom es tsis yog ntawm lawv txoj kev noj qab haus huv.
Ntxiv nrog cov tsiaj no paub zoo, muaj ntau hom tsiaj txhu kuj raug rau kev ua liaj ua teb. Luav, nees, qaib, thiab lwm yam tsiaj, nrog rau cov ntses thiab cov ntses plab, tau nce ntxiv nrog cov kev lag luam zoo sib xws.
Tshwj xeeb, kev ua liaj ua teb ntawm cov ntses thiab lwm yam tsiaj hauv dej tau loj hlob sai hauv xyoo tas los no. Txawm tias feem ntau tsis saib xyuas hauv kev sib tham txog kev lag luam tsiaj, kev ua liaj ua teb tam sim no ntau dua cov ntses ntses hauv ntiaj teb. Hauv 2022, ntawm 185 lab tons ntawm cov tsiaj hauv dej tsim nyob thoob ntiaj teb, 51% (94 lab tons) los ntawm cov ntses ua liaj ua teb, thaum 49% (91 lab tons) los ntawm kev ntses. Cov ntses ua liaj ua teb feem ntau yog nqa hauv cov tso tsheb loj lossis dej pens, nrog rau cov dej tsis zoo, kev ntxhov siab ntau, thiab me ntsis lossis tsis muaj chaw ua si dawb.
Txawm nyob rau hauv av nkos los yog hauv dej, kev loj hlob ntawm kev lag luam ua liaj ua vaj txuas ntxiv ua rau muaj kev txhawj xeeb txog kev noj qab haus huv ntawm tsiaj, kev ruaj ntseg ib puag ncig, thiab kev noj qab haus huv pej xeem. Kev nkag siab tias cov tsiaj twg raug cuam tshuam yog ib kauj ruam tseem ceeb thawj zaug rau kev hloov pauv kev tsim khoom noj.
Kev Qhia Ntxiv
- Our World in Data. 2025. Muaj pes tsawg tus tsiaj raug ua liaj ua teb? Muaj nyob ntawm:
https://ourworldindata.org/how-many-animals-are-factory-farmed - Our World in Data. 2025. Tus naj npawb ntawm cov qaib, 1961 txog 2022. Muaj nyob ntawm:
https://ourworldindata.org/explorers/animal-welfare - FAOSTAT. 2025. Cov qoob loo thiab cov khoom lag luam. Muaj nyob ntawm:
https://www.fao.org/faostat/en/ - Compassion in World Farming. 2025 Pig Welfare. 2015. Muaj nyob ntawm:
https://www.ciwf.org.uk/farm-animals/pigs/pig-welfare/ - Food and Agriculture Organisation ntawm United Nations (FAO). 2018. Lub xeev ntawm World Fisheries thiab Aquaculture 2024. Muaj nyob ntawm:
https://www.fao.org/publications/home/fao-flagship-publications/the-state-of-world-fisheries-and-aquaculture/en
Tus naj npawb ntawm Tsiaj raug tua
Muaj pes tsawg tus tsiaj raug tua thoob ntiaj teb txhua xyoo rau nqaij, ntses, los yog ntses?
Txhua xyoo, kwv yees li 83 billion tsiaj hauv av raug tua rau cov nqaij. Ntxiv rau, ntau trillions ntawm cov ntses thiab cov ntses tawv nqaij raug tua - cov lej loj heev uas lawv feem ntau ntsuas los ntawm qhov hnyav tsis yog tus neeg lub neej.
Cov Tsiaj Nyob Saum Av

Chickens
75,208,676,000

Turkeys
515,228,000

Tswv thiab Cov Me Nyuam
637,269,688

Nug
1,491,997,360

Cattle
308,640,252

Nes
3,190,336,000

Goose thiab Guinea fowl
750,032,000

Cov Nyuj Mos
504,135,884

Cov nees
4,650,017

Cov Luas
533,489,000
Cov Tsiaj Dej
Cov ntses Nyob hauv hav zoov
1.1 txog 2.2 trillion
Tsis suav nrog kev nuv nuav ntses, pov tseg thiab ntses ntses
Cov Qhuv Qab Zib Nyob hauv Dej
Ntau txhiab
Cov Ntses ua liaj ua teb
124 billion
Cov crustaceans ua liaj ua teb
253 to 605 billion
Kev Qhia Ntxiv
- Mood A thiab Brooke P. 2024. Kev kwv yees ntawm cov lej ntiaj teb ntawm cov ntses ntsig ntawm cov dej ntuj txhua xyoo los ntawm 2000 txog 2019. Animal Welfare. 33, e6.
- Too ntawm cov crustaceans decapod ua liaj ua teb.
https://fishcount.org.uk/fish-count-estimates-2/numbers-of-farmed-decapod-crustaceans.
Tua: Cov Tsiaj Ua Li Cas Tuag?
Txhua hnub, kwv yees li 200 lab tus tsiaj nyob hauv av - suav nrog nyuj, muus, yaj, qaib, qaib thiab nees - raug xa mus rau cov tsev tua tsiaj. Tsis muaj ib tug twg mus los ntawm kev xaiv, thiab tsis muaj ib tug tawm nyob.
Lub tsev tua tsiaj yog dab tsi?
Ib qhov chaw tua tsiaj yog qhov chaw uas cov tsiaj cog qoob loo raug tua thiab lawv lub cev hloov mus rau hauv cov nqaij thiab lwm yam khoom. Cov kev ua haujlwm no tsom mus rau kev ua haujlwm kom zoo, tso kom ceev thiab cov khoom ua ntej cov tsiaj kev noj qab haus huv.
Tsis hais txog qhov ntawv ntiag tug ntawm cov khoom kawg hais tias - txawm hais tias nws yog "pub dawb", "organic", los yog "pasture-raised" - qhov tshwm sim yog tib yam: qhov kev tuag ntxov ntawm ib tug tsiaj uas tsis xav tau tuag. Tsis muaj kev tua neeg, tsis hais txog qhov nws muag li cas, tuaj yeem tshem tawm qhov mob, ntshai, thiab kev raug mob uas cov tsiaj ntsib hauv lawv lub sijhawm kawg. Ntau tus neeg raug tua yog cov hluas, feem ntau tsuas yog cov me nyuam los yog cov hluas hauv tib neeg cov qauv, thiab qee tus txawm yuav muaj xeeb tub thaum lub sijhawm tua.
Cov tsiaj raug tua li cas hauv cov tsev tua tsiaj?
Kev tua cov tsiaj loj
Txoj cai lij choj ntawm tus neeg tua neeg yuav tsum tau tias cov nyuj, npua, thiab yaj yuav tsum tau “tuag” ua ntej lawv lub caj pas raug txiav kom ua rau tuag los ntawm ntshav poob. Tab sis cov txheej txheem ua rau tuag - thawj zaug tsim los ua kom tuag - feem ntau yog mob, tsis txhim kev ntseeg siab, thiab ntau zaus tsis ua haujlwm. Yog li ntawd, ntau cov tsiaj tseem nyob paub thaum lawv ntshav mus tuag.

Captive Bolt Stunning
Captive bolt yog ib txoj kev siv ntau los ua rau cov nyuj tuag ua ntej tua. Nws suav nrog kev yug ib lub pas nrig hlau rau hauv lub taub hau ntawm tus tsiaj kom ua rau lub hlwb puas. Txawm li cas los xij, txoj kev no feem ntau tsis ua haujlwm, xav tau ntau qhov kev sim thiab tso cov tsiaj qee tus paub thiab mob. Cov kev tshawb fawb qhia tias nws tsis txhim kev ntseeg siab thiab tuaj yeem ua rau muaj kev txom nyem loj heev ua ntej tuag.

Kev ua rau tsis nco qab hluav taws xob
Hauv txoj kev no, cov muus raug soaked nrog dej thiab tom qab ntawd poob siab nrog ib qho hluav taws xob rau ntawm lub taub hau kom txo kev paub. Txawm li cas los xij, txoj kev no tsis muaj txiaj ntsig hauv ntau li 31% ntawm cov xwm txheej, ua rau ntau cov muus nyob twb paub tias thaum lub sij hawm ntawm lawv lub caj npab raug txiav. Txoj kev no kuj tseem siv tau rau kev tshem tawm cov muus mos uas tsis xav tau, uas nthuav tawm cov teeb meem loj ntawm kev noj qab haus huv ntawm cov tsiaj.

Gas Stunning
Txoj kev no suav nrog cov muas nyob rau hauv cov chav uas muaj cov theem siab ntawm carbon dioxide (CO₂), npaj yuav ua rau lawv poob siab. Txawm li cas los xij, txoj kev no yog qeeb, tsis ntseeg tau, thiab qhov kev ntxhov siab heev. Txawm tias thaum nws ua hauj lwm, ua pa concentrated CO₂ ua rau mob hnyav, ntshai, thiab ua pa ua rau mob ntev los ntawm kev poob siab.
Tua cov tsiaj qaib

Kev ua rau tsis nco qab hluav taws xob
Cov qaib thiab cov qaib ntxhw hlwb tau khi rau hauv pem teb - feem ntau ua rau pob txha tawg - ua ntej raug rub los ntawm cov dej hluav taws xob uas txhais tau tias yuav ua rau lawv tsis nco qab. Txoj kev tsis txhim, thiab ntau cov noog tseem nyob hauv lub qhov ncauj thaum lawv lub caj npab raug txiav lossis thaum lawv mus txog rau hauv lub tank dej kub, qhov chaw uas qee cov raug kub tuag.

Kev tua neeg
Hauv cov tsev tua qaib, cov thawv ntawm cov noog nyob tau muab tso rau hauv cov chav cua siv cov pa roj carbon dioxide lossis cov roj tsis muaj zog zoo li argon. Txawm tias CO₂ muaj mob ntau dua thiab tsis tshua muaj zog ntawm kev ua rau tuag taus dua li cov roj tsis muaj zog, nws yog pheej yig dua - yog li nws tseem yog qhov kev xaiv nyiam ntawm kev lag luam txawm tias muaj kev txom nyem ntxiv uas nws ua rau.
Vim li cas thiaj ua Factory Farming Phem?
Cov txheej txheem ua liaj ua teb ua rau muaj kev hem thawj loj rau cov tsiaj, ib puag ncig, thiab tib neeg noj qab haus huv. Nws yog qhov dav dav tias nws yog qhov tsis ruaj khov uas yuav ua rau muaj qhov tsis zoo hauv ob peb xyoos.
Cov tsiaj kev noj qab haus huv
Cov chiv kuaj ua lag luam tsis pub tsiaj txhu txawm tias lawv cov kev xav tau. Muaj npua tsis txhob ntiv ntub, nyuj raug coj mus ntawm lawv cov me nyuam, thiab nees ntshav raug khaws cia yam tsis muaj dej. Feem ntau raug tua thaum yug me nyuam. Tsis muaj daim ntawv lo tuaj yeem nkaum qhov kev txom nyem & mdash; tom qab txhua & ldquo; high welfare & rdquo; daim ntawv lo yog lub neej ntawm kev ntxhov siab, mob, thiab ntshoj.
Ib puag ncig cuam tshuam
Cov txheej txheem ua liaj ua teb yog kev puas tsuaj rau lub ntiaj teb. Nws yog lub luag haujlwm rau kwv yees li 20% ntawm lub ntiaj teb cov roj emissions thiab siv cov dej ntau - rau ob qho tib si tsiaj thiab lawv cov zaub mov. Cov liaj teb no ua kom cov dej ntws, ua rau cov dej ntws tawg, thiab ua rau cov hav zoov loj, vim tias ib qho ntawm peb cov nplej loj hlob tuaj rau cov tsiaj ua liaj ua teb - feem ntau ntawm cov hav zoob ntoo.
Kev Noj Qab Haus Huv
Cov chiv keeb ua lag luam ua rau muaj kev hem thawj loj rau kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb. Nyob ib ncig ntawm 75% ntawm cov tshuaj tua kab mob ntiaj teb yog siv rau cov tsiaj ua noj, ua rau cov tshuaj tua kab mob tsis zoo uas yuav dhau mob qog noj ntshav nyob rau hauv cov neeg tuag thoob ntiaj teb los ntawm 2050. Cov chiv keeb ua lag luam uas muaj kab mob thiab tsis huv si tsim kom zoo meej rau yav tom ntej pandemics-uas yuav tuag ntau dua COVID-19. Tso tseg cov chiv keeb ua lag luam tsis yog tsuas yog ncaj ncees-xws li nws yog qhov tseem ceeb rau peb txoj sia.
Kev Qhia Ntxiv
- Xu X, Sharma P, Shu S et al. 2021. Cov pa roj ntsev thoob ntiaj teb los ntawm cov khoom noj tsiaj raws li yog ob npaug ntawm cov khoom noj cog. Xwm ntawm cov zaub mov. 2, 724-732. Muaj nyob ntawm:
http://www.fao.org/3/a-a0701e.pdf - Walsh, F. 2014. Superbugs tua & lsquo; ntau dua mob qog noj ntshav & rsquo; los ntawm 2050. Muaj nyob rau hauv:
https://www.bbc.co.uk/news/health-30416844
Daim duab Gallery
Kev ceeb toom
Cov ntu hauv qab no muaj cov ntsiab lus uas qee cov neeg saib yuav pom tias tsis zoo.















Muab Pov Tshaj Li Cov Khib: Lub Tragedy ntawm Cov Me Nyuam Tsiaj
Hauv kev lag luam qe, cov tub ntxhais mos tau suav hais tias tsis muaj nqi vim lawv tsis tuaj yeem nteg qe. Yog li ntawd, lawv raug tua tsis tu ncua. Ib yam li ntawd, ntau lwm cov tub ntxhais mos nyob rau hauv cov nqaij kev lag luam raug tsis lees vim lawv qhov loj los yog kev noj qab haus huv. Hmoov tsis zoo, cov tsiaj tsis muaj peev xwm tiv thaiv no feem ntau yuav raug drowned, crushed, buried alive, los yog hlawv.
Cov Lus Tseeb
Frankenchickens
Muab yug rau kom tau txais txiaj, cov qaib nqaij loj hlob sai heev lawv lub cev tsis ua hauj lwm. Ntau tus raug mob cev qhuav dej tawg-hauv qhov chaw uas lub npe “Frankenchickens” los yog “plofkips” (cov qaib tawg).
Tom qab Bars
Nkag mus rau hauv cov thawv loj dua li lawv lub cev, cov npua cev xeeb tub muaj cev xeeb tub tsis muaj peev xwm txav - kev ntxhiv siab rau cov neeg ntse, muaj zog.
Kev tua tsiaj ntsiag to
Nyob rau cov tebchaws ua lag luam mis nyuj, yuav luag ib nrab ntawm cov nyuj me nyuam raug tua tsuas yog vim lawv yog txiv neej - tsis muaj peev xwm tsim mis, lawv raug txiav txim siab tsis muaj nqi thiab raug tua rau cov nyuj me nyuam hauv lub sijhawm lossis ntau lub hlis ntawm yug.
Kev txiav tawv nqaij
Cov ncauj, tails, cov hniav, thiab cov ntiv taw raug txiav tawg-tsis muaj tshuaj loog-tuas kom yooj yim rau cov tsiaj nyob hauv qhov chaw nrawm, ntxhov siab. Kev txom nyem tsis yog qhov tsis zoo-nws yog qhov tsim nyob rau hauv lub cev.
Cov Tsiaj nyob rau hauv Kev Ua Liaj Ua Vaj Tsiaj
Qhov cuam tshuam ntawm
kev lag luam tsiaj
Yuav ua li cas cov tsiaj ua rau muaj kev txom nyem loj heev
Nws ua rau cov tsiaj mob.
Cov chaw ua lag luam no tsis zoo li cov nyom uas pom nyob rau hauv cov ntawv tshaj xov xwm — cov tsiaj muaj nruj nyob rau hauv qhov chaw nruj, raug kev puas tsuaj yam tsis muaj kev pab, thiab raug caj caj kom loj hlob sai sai, tsuas yog yuav raug tua thaum tseeb tseeb.
Nws ua rau peb lub ntiaj teb.
Cov tsiaj ua lag luam tsim cov khib nyiab loj thiab cov emissions, ua rau muaj kev puag teb, huab cua, thiab dej txo qis kev hloov pauv, av degradation, thiab ecosystem vau.
Nws ua rau peb txoj kev noj qab nyob zoo.
Cov chaw ua lag luam no siv cov zaub mov, cov tshuaj hormones, thiab cov tshuaj tua kab mob uas ua rau tib neeg lub suab puas tsuaj los ntawm kev ua rau mob ntev, rog rog, tiv thaiv kab mob, thiab ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm cov kab mob loj.
Kev Txom Nyem Teeb Meem
Tsiaj cruelty
Kev sim tsiaj
Cov khaub ncaws
Cov tsiaj phooj ywg
Khawb nkaus
Kev Ua Si
Cov chiv ua lag luam kev coj ua
Khoom Noj
Tua
Kev Thauj Mus
Cov tsiaj qus
Cov tshiab kawmost
Kev siv tsiaj yog ib qho teeb meem loj uas tau ua rau peb lub zej zog rau ntau pua xyoo. Los ntawm kev siv tsiaj rau zaub mov, khaub ncaws, kev lom zem,...
Nrog rau kev paub txog qhov cuam tshuam tsis zoo ntawm peb cov kev noj zaub mov txhua hnub ntawm ib puag ncig thiab cov tsiaj kev noj qab nyob zoo, kev coj ncaj coj nceeg ...
Nyob rau xyoo tas los no, lub lo lus “bunny hugger” tau siv los ntxias thiab txo qis cov neeg uas tawm tswv yim rau cov txiaj txhu...
Dej hiav txwv npog ntau dua 70% ntawm lub ntiaj teb qhov chaw thiab yog qhov chaw nyob ntawm ntau yam kab mob hauv dej. Hauv...
Veganism yog ntau dua li kev xaiv zaub mov xwb - nws sawv cev rau kev cog lus tseem ceeb thiab kev coj ncaj coj ntsha kom txo tau kev txom nyem thiab txhawb nqa ...
Lub chiv fab ua liaj ua teb tau dhau los ua ib txoj kev ua haujlwm dav dav, hloov pauv txoj hauv kev uas tib neeg sib cuam tshuam nrog cov tsiaj thiab tsim peb txoj kev sib raug zoo nrog lawv ...
Kev paub txog cov tsiaj
Lub chiv fab ua liaj ua teb tau dhau los ua ib txoj kev ua haujlwm dav dav, hloov pauv txoj hauv kev uas tib neeg sib cuam tshuam nrog cov tsiaj thiab tsim peb txoj kev sib raug zoo nrog lawv ...
Cov luav feem ntau noj qab haus huv, nquag, thiab cov tsiaj sib txuas, tab sis zoo li txhua tus tsiaj, lawv yuav mob. Raws li cov tsiaj raug tua,...
Slaughterhouses yog qhov chaw uas cov tsiaj raug ua tiav rau cov nqaij thiab lwm yam khoom siv tsiaj. Thaum ntau tus neeg tsis paub txog qhov ...
Muaj ib tug npua tau ntev koom nrog lub teb chaws lub neej, feem ntau stereotyped raws li cov tsiaj tsis huv, tsis ntse. Txawm li cas los xij, cov kev tshawb fawb tsis ntev los no tau sib txawv...
Kev noj zaub mov thiab txoj cai
Kev siv tsiaj yog ib qho teeb meem loj uas tau ua rau peb lub zej zog rau ntau pua xyoo. Los ntawm kev siv tsiaj rau zaub mov, khaub ncaws, kev lom zem,...
Nrog rau kev paub txog qhov cuam tshuam tsis zoo ntawm peb cov kev noj zaub mov txhua hnub ntawm ib puag ncig thiab cov tsiaj kev noj qab nyob zoo, kev coj ncaj coj nceeg ...
Nyob rau xyoo tas los no, lub lo lus “bunny hugger” tau siv los ntxias thiab txo qis cov neeg uas tawm tswv yim rau cov txiaj txhu...
Veganism yog ntau dua li kev xaiv zaub mov xwb - nws sawv cev rau kev cog lus tseem ceeb thiab kev coj ncaj coj ntsha kom txo tau kev txom nyem thiab txhawb nqa ...
Kev sib raug zoo ntawm cov tsiaj thiab tib neeg txoj cai muaj ntev los lawm yog ib qho kev sib cav ntawm kev xav, kev coj ncaj ncees, thiab kev cai lij choj. Thaum...
Tsis ntev los no, lub tswv yim ntawm cov tshuaj tua phem, tseem hu ua cov nqaij loj hlob hauv lub chaw kuaj, tau txais kev koom tes tseem ceeb raws li qhov muaj peev xwm ...
Cov chiv ua lag luam
Dej hiav txwv npog ntau dua 70% ntawm lub ntiaj teb qhov chaw thiab yog qhov chaw nyob ntawm ntau yam kab mob hauv dej. Hauv...
Cov qaib uas muaj sia nyob rau hauv cov xwm txheej txaus ntshai ntawm cov neeg muab tsheb npav los yog cov hlwb hlwb feem ntau raug rau ntau qhov kev ua phem...
Cov chiv kuaj ua lag luam, tseem hu ua kev lag luam ua lag luam, tau dhau los ua qhov qub hauv kev tsim khoom noj thoob ntiaj teb. Thaum nws yuav ...
Cov teeb meem
Kev siv tsiaj yog ib qho teeb meem loj uas tau ua rau peb lub zej zog rau ntau pua xyoo. Los ntawm kev siv tsiaj rau zaub mov, khaub ncaws, kev lom zem,...
Lub chiv fab ua liaj ua teb tau dhau los ua ib txoj kev ua haujlwm dav dav, hloov pauv txoj hauv kev uas tib neeg sib cuam tshuam nrog cov tsiaj thiab tsim peb txoj kev sib raug zoo nrog lawv ...
Kev ua phem thaum yau thiab nws cov teebmeem ntev tau kawm thiab sau tseg ntau. Txawm li cas los xij, ib qho uas feem ntau tsis pom yog ...
Kev ua phem tsiaj yog ib qho teeb meem loj uas muaj ntau lub lub nyoog, nrog ntau tus neeg tsis paub qhov tsim txom ua neej ...
Kev qhuab kev zoo, ib txoj kev ua liaj ua teb loj thiab siv zog los txhawb cov tsiaj rau kev tsim khoom noj, tau dhau los ua ib qho teeb meem loj rau ib puag ncig ...
